عکس رنگی رحم - هیستروسالپنگوگرافی

 

براي بررسي علت تأخير باروري، بايد سلامت اندام­‌هاي توليد­مثل مورد ارزيابي قرار گيرند. يکي از روش­‌هاي تشخيصي که معمولاً براي بررسي رحم و لوله‌­هاي رحمي همراه با ساير آزمايش‌ها در ويزيت­‌هاي اوليه درخواست مي­‌شود، هيستروسالپنگوگرافي است. با اين تست، پزشك از وضعيت داخلي رحم و لوله­‌هاي رحمي مطلع مي­‌گردد و با توجه به نتايج حاصل از تست، در مورد نحوه درمان تصميم خواهد گرفت.

هيستروسالپنگوگرافي روشي است که به‌منظور بررسي داخل رحم و لوله­‌هاي رحمي انجام مي­‌گيرد. انجام هيستروسالپنگوگرافي در ارزيابي ناباروري بسيار مهم است. در صورت انسداد لوله‌هاي رحمي و يا وجود چسبندگي رحم، شانس باروري کاهش مي­‌يابد.

و در اين روش با استفاده از اشعه x و ماده حاجب چسبندگي­‌هاي درون رحمي، پوليپ، فيبروم و برخي ديگر مشکلاتي که سبب انسداد لوله‌­ها و جلوگيري از لقاح تخمک و اسپرم مي­‌گردد، قابل تشخيص است. آزمايش ديگري که در اين راستا مفيد خواهد بود هيستروسونوگرافي مي‌باشد که با استفاده از سونوگرافي و تزريق محلولي خاص، ناهنجاري­‌هاي درون رحمي بررسي مي­‌شود. 

 عکس رحم

 مراحل انجام هيستروسالپنگوگرافي

معمولاً عکس رنگي رحم توسط راديولوژيست انجام مي­‌شود و به­‌طور متوسط در حدود 30-10 دقيقه به طول مي‌انجامد. براي انجام اين تست، فرد بر روي تخت معاينه زنان قرار مي­‌گيرد. ابتدا پزشک يک اسپکولوم (وسيله‌اي براي معاينه داخلي زنان) در واژن قرار مي‌دهد. سپس لوله­­‌اي بسيار ظريف از درون دهانه رحم به داخل رحم وارد نموده تا از اين طريق ماده حاجب را به درون رحم و لوله­‌هاي رحمي تزريق نمايد. به‌طور طبيعي ماده حاجب بايد رحم و لوله­‌هاي رحمي را پر نمايد يعني هنگامي که در رحم و لوله­‌ها هيچ‌گونه انسداد و مشکلي وجود نداشته باشد ماده حاجب بعد از تزريق، فضاي داخل رحم و لوله­‌ها را به­‌طور يکنواخت پر خواهد کرد. (شکل1)؛ ولي در مورد انسداد لوله­‌اي ماده حاجب نمي­‌تواند تمام فضاي داخل رحم و لوله­‌ها را پر نمايد. (شکل2)

 عکس رحم

 

بعد از تزريق، از رحم عکس‌برداري مي­‌شود. پزشک با بررسي عکس­‌ها مي‌­تواند وضعيت رحم و لوله­‌هاي رحمي را ارزيابي نمايد.

به‌­دليل انقباض عضلات رحم، بسياري از زنان احساس درد خفيف، به‌­خصوص در زمان تزريق ماده حاجب دارند، در مواردي­‌که لوله­‌هاي رحمي مسدود است، درد بيشتري احساس مي­‌شود. مصرف داروهاي مسکن مانند ايبوبروفن مي­‌تواند در تسکين درد و ناراحتي موثر باشد. لذا ممکن است 60-30 دقيقه قبل از انجام عکس رنگي، يک داروي مسکن جهت بيمار تجويز شود. به‌طورکلي بسياري از زنان در حين هيستروسالپنگوگرافي مشکلي نخواهند داشت اما ممکن است مدتي پس از آن احساس درد و ناراحتي نمايند، بنابراين بهتر است در روز گرفتن عکس رنگي از رحم، يک نفر فرد را همراهي نمايد.

معمولاً اين روش عوارضي ندارد ولي عوارض نادر آن شامل: درد خفيف، عفونت، لکه‌بيني و يا خونريزي مي­‌باشد. در صورت تب و تداوم درد به مدت چند روز، بايد به پزشك اطلاع داده شود.  بهترين زمان انجام اين تست، پس از اتمام خونريزي قاعدگي و قبل از تخمک­‌گذاري است.

در موارد عفونت و التهاب لگني و خونريزي‌­هاي نامشخص واژينال، انجام اين تست ممنوع است و تا بهبودي کامل، فرد بايد از انجام اين تست خودداري نمايد.

 

دکتر دیانا حسینی

جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی

فلوشیپ فوق تخصص سرطان های زنان